Działalność nierejestrowana 2021

Czym jest działalność nierejestrowana?

Zapraszam do lektury, z której dowiesz się czym jest działalność nierejestrowana i jak ją prowadzić.

Jeżeli nie wiesz, czy Twój biznes ma szanse powodzenia, albo po prostu „dorabiasz” sobie dodatkowo, możesz zarabiać nie informując o tym fakcie żadnego z urzędów. Jest to również świetny sposób na sprawdzenie, czy Twój pomysł na biznes znajdzie uznanie w oczach klientów. Czym zatem jest działalność nierejestrowana?

Możesz w ten sposób rozpocząć swoją działalność na niewielką skalę, ucząc się biznesu i pokonując kolejnych „bossów” na swojej drodze do sukcesu. Sprawdź najpierw, czy jesteś w stanie zarobić cokolwiek na swoim pomyśle, a dopiero potem formalizuj swoją firmę. Takie postępowanie jest obecnie legalne i możliwe dzięki wprowadzeniu działalności nierejestrowanej.

Ile można zarobić w działalności nierejestrowanej?

Można prowadzić działalność w tej formie pod warunkiem uzyskiwania przychodu nie przekraczającego w każdym miesiącu 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pamiętaj – nie dochodu! Koniecznie sprawdź, czym różni się przychód od dochodu i zapamiętaj tę różnicę.

Do przychodów zaliczysz kwoty, które są ci należne, ale nie masz jeszcze pieniędzy fizycznie na koncie. Natomiast do przychodu nie zaliczasz wartości towarów, które zostały Ci zwrócone.

Ponieważ minimalne wynagrodzenie za pracę zmienia się każdego roku, zatem i ta kwota będzie ulegała zmianie.

Zalety działalności nierejestrowanej

Zaleta nr 1, to brak konieczności zgłaszania faktu prowadzenia działalności zarobkowej do urzędów.

Nie musisz rejestrować się w CEiDG, Urzędzie Skarbowym, czy ZUS-ie. Tym samym możesz legalnie prowadzić działalność, bez konieczności jakiejkolwiek rejestracji.

Zaleta Nr 2, to brak obowiązku sprawozdawczości do urzędów. Nie wypełniasz miesięcznych, czy kwartalnych deklaracji, nie interesują Cię też żadne sprawozdania.

Zaleta Nr 3, to brak kosztów prowadzenia działalności np. opłacania składek ZUS, czy odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy.

Zaleta Nr 4, to brak konieczności prowadzenia ksiąg rachunkowych, zatem omijają Cię koszty związane z opłaceniem księgowej, czy biura rachunkowego.

Kto nie może prowadzić działalności nierejestrowanej

Kto nie może skorzystać z możliwości prowadzenia działalności nierejestrowanej? Nie mogą skorzystać te osoby, których działania wymagają uzyskania koncesji, zezwolenia, albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Nie można również działać w formie spółki cywilnej.

Dodatkowo, z takiej formy prowadzenia działalności nie mogą skorzystać osoby, które wykonywały działalność gospodarczą w ciągu ostatnich 60 miesięcy.

Podatki w działalności nierejestrowanej

Podatek VAT w działalności nierejestrowanej

Zwróć również uwagę na rodzaj podejmowanej przez siebie działalności. Zastanów się jak zaklasyfikowałabyś swoją działalność w kodach, gdybyś musiał się zarejestrować w urzędzie. Ustawa o VAT wprowadza obowiązkowe kategorie działalności, od których zawsze trzeba odprowadzić VAT. Musisz sprawdzić, czy Twoja działalność mieści się w tych kategoriach. Wśród rodzajów działalności, które obligatoryjnie podpadają pod VAT są m.in.:

  1. zawarcie umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie (czyli np. sprzedaż on-line):
  2. preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
    1. komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
    2. urządzeń elektrycznych i nieelektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego (PKWiU 27),
    3. maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
      1. hurtowych i detalicznych części do:
      2. pojazdów samochodowych (PKWiU 45.3),
      3. motocykli (PKWiU 45.4);
      4. świadczących usługi:
        1. prawnicze,
        2. w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
        3. jubilerskie,
        4. ściągania długów, w tym factoringu;

Wszystkie kategorie możesz sprawdzić w art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług i odpowiednich załącznikach.

Jeżeli znajdujesz się w tym gronie wyróżnionych szczęśliwców i twoje usługi podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, sytuacja zmienia się o tyle, że obowiązkowo musisz złożyć deklarację VAT-R do Urzędu Skarbowego o wpis na listę czynnych podatników VAT. Tym samym nakładasz na siebie również inne obowiązki związane z rozliczaniem tego podatku, składaniem deklaracji, wystawianiem faktur, odprowadzaniem podatku należnego. Jeżeli sama nie jesteś księgową, to tutaj zdecydowanie polecam znaleźć odpowiednią osobę, która zajmie się tym tematem profesjonalnie.

Podatek dochodowy w działalności nierejestrowanej – PIT 36

Pisałam wyżej, że nie musisz nigdzie rejestrować swojej działalności i odprowadzać podatków, składek i zaliczek, ale … każdy przychód musisz rozliczyć z fiskusem. Jeżeli w danym roku osiągniesz przychód, czyli zarobisz jakiekolwiek pieniądze, to musisz rozliczysz się z tego w deklaracji rocznej.

Dotyczy to również przychodów, jakie osiągniesz dzięki prowadzeniu działalności nierejestrowanej. Takie dochody będziesz rozliczać się na zasadach ogólnych. Zatem mimo braku konieczności prowadzenia dokumentacji księgowej, to w tym przypadku potrzebujesz prowadzić podstawową dokumentację. W razie kontroli musisz udowodnić, że nie przekraczasz miesięcznych limitów zwalniających z konieczności rejestracji. Dodatkowo, potrzebujesz dokumentować koszty poniesione na prowadzenie tej działalności. Od tego będzie zależało jak wysokie podatki zapłacisz.

Zapewne w działalności pojawiły się również koszty uzyskania przychodu (zakup papieru, drukarki, telefonu, laptopa, abonamenty, materiały itd… całe mnóstwo kosztów). Żeby można było odliczyć koszty od przychodów, muszą być one odpowiednio udokumentowane. Nie wystarczy notatka, ani paragon, potrzebne są dokumenty księgowe.

Należy pamiętać o odpowiednim dokumentowaniu poniesionych kosztów i przechowywaniu dokumentacji na wypadek kontroli. Nie musi to być księgowane formalnie w biurze rachunkowym. Jednak trzeba przechowywać faktury zakupu, opisać je oraz odpowiednio zabezpieczyć, tak aby nie uległy zniszczeniu.

Ewidencja sprzedaży w działalności nierejestrowanej

Musisz również prowadzić ewidencję sprzedaży, która może mieć formę bardzo uproszczoną. (Oczywiście z zastrzeżeniem, że nie wystawiasz faktur VAT i korzystasz ze zwolnienia z obowiązku rejestracji na kasie fiskalnej).

Uproszczona ewidencja to nic innego jak spis dokonanych transakcji. W najprostszym wariancie może być to zwyczajny „zeszyt”, w którym zapiszesz podstawowe dane transakcji. W sklepach są również do kupienia specjalne druki. Możesz tez utworzyć dokument, np. w Excelu.

Jak prowadzić ewidencję?

Ewidencja musi mieć kolejny numer porządkowy, datę i wysokość przychodu – to jest niezbędne minimum. Ewidencja ta powinna być przechowywana w miejscu, gdzie prowadzona jest działalność. Jeśli płatności otrzymujesz za pośrednictwem konta bankowego, wówczas dokumentem ewidencji sprzedaży może być wyciąg bankowy.

Kasa fiskalna w działalności nierejestrowanej

W twojej działalności może pojawić się również dodatkowo kwestia kasy fiskalnej. Co do zasady przy działalności nierejestrowanej mamy na tyle niskie obroty, że automatycznie jesteśmy zwolnieni z obowiązku posiadania kasy fiskalnej. Podobnie, jeżeli dokonujesz sprzedaży, którą dokumentujesz wystawianą fakturą.

Jednakże są sytuacje, w których mamy bezwzględny nakaz posiadania takiej kasy i jest to związane z rodzajem prowadzonej działalności.

Dotyczy to:

  1. dostawy:
    1. gazu płynnego,
    2. części do silników,
    3. silników spalinowych wewnętrznego spalania w rodzaju stosowanych do napędu pojazdów,
    4. nadwozi do pojazdów silnikowych,
    5. przyczep i naczep, kontenerów,
    6. części przyczep, naczep i pozostałych pojazdów bez napędu mechanicznego,
    7. części i akcesoriów do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli),
    8. silników spalinowych tłokowych wewnętrznego spalania w rodzaju stosowanych w motocyklach,
    9. sprzętu radiowego, telewizyjnego i telekomunikacyjnego, z wyłączeniem lamp elektronowych i innych elementów elektronicznych oraz części do aparatów i urządzeń do operowania dźwiękiem i obrazem, anten, sprzętu fotograficznego, z wyłączeniem części i akcesoriów do sprzętu i wyposażenia fotograficznego,
    10. wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, których dostawa nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT,
    11. zapisanych i niezapisanych nośników danych cyfrowych i analogowych,
    12. wyrobów przeznaczonych do użycia, oferowanych na sprzedaż lub używanych jako paliwa silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych,
    13. wyrobów tytoniowych, napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%, bez względu na symbol PKWiU, z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
    14. perfum i wód toaletowych, z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
  2. świadczenia usług:
    1. przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji, z wyłączeniem przewozów wymienionych w poz.15 i 16 załącznika do rozporządzenia,
    2. przewozu osób oraz ich bagażu podręcznego taksówkami,
    3. naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów (w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania), w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów,
    4. w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, z wyłączeniem usług świadczonych przez osoby wymienione w poz. 51 załącznika do rozporządzenia,
    5. prawniczych, z wyłączeniem usług określonych w poz. 28 załącznika do rozporządzenia,
    6. doradztwa podatkowego,
    7. związanych z wyżywieniem, wyłącznie świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo oraz usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering),
    8. fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych,
    9. kulturalnych i rozrywkowych – wyłącznie w zakresie wstępu na przedstawienia cyrkowe,
    10. związanych z rozrywką i rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne.

Jeśli kupującym jest osoba prywatna, która nie żąda faktury, a ty nie masz obowiązku posiadania kasy fiskalnej, to nie musisz takiej osobie wystawiać żadnego dowodu sprzedaży.

Pułapki w działalności nierejestrowanej

NIP w działalności nierejestrowanej

Doradzam wystąpienie o nadanie numeru NIP, chociaż formalnie nie jest on wymagany. Będzie ci on potrzebny w obrocie gospodarczym. Wiele firm, zwłaszcza hurtownie lub pośrednicy płatności on-line, wymagają do podpisania umów aby druga strona posiadała nr NIP. Jego brak może znacznie utrudnić działalność. Nadanie nr NIP jest bezpłatne i wiąże się z wypełnieniem prostego formularza NIP-7.

Prawa konsumenta, RODO

Pamiętaj, że w świetle prawa jesteś traktowana jak przedsiębiorca. Ma to szczególne znaczenie w kontekście relacji z konsumentami. Jeżeli sprzedajesz swoje towary osobom fizycznym, to odpowiadasz za nie tak, jak przedsiębiorca. Konsument ma prawo do reklamacji, a jeśli sprzedajesz towary na odległość także prawo do odstąpienia od umowy. W takim przypadku polecam zaznajomić się z przepisami dotyczącymi ochrony konsumentów.

Kolejną sprawą są obowiązki przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, czyli musisz mieć wdrożone RODO. Zbierając dane swoich klientów siłą rzeczy je przetwarzasz, a zatem podlegasz właściwym rygorom prawa.

Konsekwencje prowadzenia działalności bez rejestracji – odpowiedzialność karna w działalności nierejestrowanej

Konsekwencje prowadzenia firmy bez rejestracji działalności gospodarczej mogą być bardzo poważne. Co prawda na gruncie prawa karnego jest to jedynie wykroczenie, za które grozi zazwyczaj kara grzywny bądź ograniczenia wolności. W świetle innych ustaw, zwłaszcza podatkowych, konsekwencje finansowe mogą być bardzo poważne. Dotyczy to np. niepłacenia podatku VAT, który będzie należny wstecz w pełnej wysokości wraz z wysokimi odsetkami. W takim przypadku również składki na ZUS trzeba będzie wpłacić w pełnej wysokości.

Wady działalności nieewidencjonowanej

  1. Niski próg przychodów, w zasadzie trudno utrzymać się jedynie z prowadzenia działalności nierejestrowanej.
  2. Brak ubezpieczenia na wypadek choroby.
  3. Obowiązek rejestracji w CEIDG w terminie 7 dni od dnia przekroczenia limitu przychodów.
  4. Problem z wykonywaniem usług klasyfikowanych jako umowy cywilnoprawne (np. zlecenia, czy umowa o dzieło).

Q&A pytania dotyczące działalności nierejestrowanej

Co się stanie jeżeli przekroczę limit przychodów?

Jeżeli przekroczysz próg dozwolonego przychodu, będziesz musiała zarejestrować firmę w ewidencji (CEIDG) w terminie 7 dni.

Czy muszę zakładać rachunek bankowy?

Nie, możesz wykonywać operacje gotówkowe lub na swoim koncie osobistym.

Jak wystawić rachunek w działalności nierejestrowanej?

Możesz kupić gotowe druki samokopiujące, które wypełnisz ręcznie. Możesz też zarejestrować się na jednym z darmowych programów do fakturowania on-line i tam wystawiasz automatycznie rachunki (bez Vat). Ja korzystałam z bezpłatnej podstawowej wersji programu www.ifirma.pl, ale sprawdź też inne, może są wygodniejsze. Z danych osobowych podajesz imię i nazwisko, adres swojej działalności (zamieszkania). Wstawiasz datę, numer porządkowy dokumentu, opis co sprzedajesz i podpis.

Czy wykonując drobne zabiegi kosmetyczne, jak malowanie paznokci (tipsy, hybrydy), mogę prowadzić działalność nierejestrowaną?

Tak, jeżeli spełniasz ogólne wymagania w zakresie limitu miesięcznych przychodów, to oczywiście możesz prowadzić działalność bez rejestracji. Zauważ jednak, że w tym przypadku potrzebny będzie zakup i rejestracja kasy fiskalnej.

Czy prowadząc kursy on-line muszę zarejestrować się do VAT?

W tym wypadku odpowiedź nie jest jednoznaczna. Co do zasady będziesz zwolniona z VAT z uwagi na niski obrót, o czym przeczytasz w treści powyżej. Może się jednak okazać, że twój kurs, to działalność doradcza. Wszystko zależy od tematyki i sposobu prowadzenia kursu. Uważaj jeżeli „doradzasz” klientom w ramach kursu lub z innych okoliczności będzie wynikało, że prowadzona działalność ma charakter doradczy. Wówczas możesz byc czynnym płatnikiem podatku VAT.

Przepisy prawne o działalności nierejestrowanej – dla dociekliwych

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Art. 5. 1.

Nie jest działalnością gospodarczą działalność, w której przychód należny z tej działalności nie przekracza 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli dodatkowo w okresie ostatnich 60 miesięcy osoba ta nie wykonywała działalności gospodarczej.

Ustawa o podatku od towarów i usług – czyli VAT

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących – czyli kasa fiskalna

Przydatne linki:

Tutaj zarejestrujesz się do CEIDG –  także on-line:

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej

Pytania dotyczące działalności nierejestrowanej

Jeżeli pomimo lektury tekstu nadal masz wątpliwości w zakresie prowadzenia działalności nierejestrowanej umów się na odpłatną konsultację.

Możesz również skorzystać z kursu on-line, w którym dowiesz się wszystkiego krok po kroku i samodzielnie we własnym tempie przygotujesz się do prowadzenia działalności nierejestrowanej.